Een RI&E opstellen: zo pak je het aan
Van inventariseren tot plan van aanpak: de stappen van een risico-inventarisatie en -evaluatie, en wanneer je hulp vraagt van een arbodienst.
De risico-inventarisatie en -evaluatie, kortweg RI&E, is het startpunt van arbozorg in je bedrijf. Je brengt in kaart welke risico's er zijn voor de veiligheid en gezondheid van medewerkers en wat je eraan doet. Dat klinkt als een flinke klus, maar met een vaste aanpak is het goed te doen. In deze gids lees je de stappen en wanneer je hulp inschakelt.
Waarom een RI&E?
Een goede RI&E helpt je om problemen te voorkomen in plaats van achteraf op te lossen. Denk aan rugklachten door tillen, stress door werkdruk, gehoorschade door lawaai of een ongeval met een machine. Door risico's op tijd te zien, kun je gerichte maatregelen nemen. Welke verplichtingen er voor jouw bedrijf gelden, lees je na bij de overheid of vraag je aan een arbodienst.
De stappen
1. Voorbereiden
Bepaal wie de RI&E opstelt. Dat kan de ondernemer zijn, de preventiemedewerker of een externe adviseur. Kijk of er voor jouw branche een hulpmiddel of digitaal instrument bestaat; die zijn vaak afgestemd op de risico's in jouw sector.
2. Inventariseren
Loop het bedrijf door en kijk naar alle werkzaamheden. Praat met medewerkers: zij weten vaak het best waar het knelt. Let op onderwerpen als:
- fysieke belasting, zoals tillen, duwen en lang staan of zitten;
- werkdruk, werktijden en ongewenst gedrag;
- machines, gereedschap en werken op hoogte;
- gevaarlijke stoffen, stof en dampen;
- geluid, trillingen, klimaat en verlichting;
- beeldschermwerk en de inrichting van werkplekken;
- bedrijfshulpverlening en vluchtwegen.
3. Evalueren
Niet elk risico is even groot. Bepaal per risico hoe waarschijnlijk het is dat er iets misgaat en hoe ernstig de gevolgen kunnen zijn. Zo zie je wat voorrang verdient.
4. Plan van aanpak maken
Schrijf per risico op welke maatregel je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer het klaar moet zijn. Probeer risico's eerst bij de bron aan te pakken, bijvoorbeeld met een tilhulp in plaats van alleen een tiltraining.
5. Laten toetsen
In veel gevallen moet een deskundige de RI&E toetsen. Een arbodienst of gecertificeerde adviseur kijkt dan of de inventarisatie volledig is en of het plan van aanpak klopt. Of toetsing voor jou nodig is, vraag je na.
6. Uitvoeren en bijhouden
Het belangrijkste deel komt na het papierwerk: de maatregelen echt uitvoeren. Plan een vast moment om de voortgang te bespreken en pas de RI&E aan als er iets verandert in het werk.
Zelf doen of uitbesteden?
| Situatie | Aanpak die vaak past |
|---|---|
| Klein bedrijf met overzichtelijke risico's | Zelf opstellen met een branche-instrument, daarna laten toetsen indien nodig |
| Werk met machines, stoffen of hoogte | Hulp van een arbodienst of veiligheidskundige |
| Meerdere vestigingen of afdelingen | Uitbesteden of samen met een adviseur opstellen |
| Onduidelijk waar je moet beginnen | Kennismaking met een arbodienst |
Veelgemaakte fouten
- De RI&E maken en daarna in een la leggen.
- Medewerkers niet betrekken bij het inventariseren.
- Alleen kijken naar veiligheid en psychische belasting vergeten.
- Niet bijwerken na een verhuizing, verbouwing of nieuwe werkzaamheden.
Hulp zoeken
Wil je ondersteuning bij de RI&E? Kijk op de pagina over RI&E en plan van aanpak of bekijk op de kaart welke arbodiensten en adviseurs bij jou in de buurt werken. Lees ook de preventiemedewerker: taken en tips, want die rol is nauw verbonden met de RI&E.
Deze informatie is algemeen en geen medisch of arbeidsrechtelijk advies. Voor jouw situatie neem je contact op met een arbodienst, bedrijfsarts of arbeidsrechtjurist, en kijk je voor actuele regels bij de overheid.